Analiza zmian ciśnienia wewnątrzczaszkowego oraz krzywej ciśnieniowo-objętościowej podczas testu infuzyjnego

Abstract

Celem pracy jest wyznaczenie i porównanie współczynników elastancji wewnątrzczaszkowej (E) otrzymanych w wyniku analizy krzywych ciśnieniowo-czasowych (ICP(t)) i ciśnieniowo-objętościowych (P-V) uzyskanych na podstawie zarejestrowanych zmian ciśnienia wewnątrzczaszko-wego (ICP) podczas testu infuzyjnego. Przeprowadzono analizę teoretyczną modelu krążenia płynów w przestrzeni wewnątrzczaszkowej. Stwierdzono, że przyjęte w literaturze założenie, iż można na podstawie rozwiązania równania bilansu płynów dla przypadku dostrzyknięcia bolusowego wyznaczyć charakterystyki P-V jest nieprawidłowe. Przeanalizowano 38 testów infuzyjnych przeprowadzonych na pacjentach z podejrzeniem wodogłowia komunikującego. W 84 % (32 przypadków) wartości współczynnika elastancji wyznaczone na podstawie krzywych P-V są wyższe niż z analizy krzywych ICP(t). Wyznaczenie parametrów kompensacyjnych przestrzeni wewnątrzczaszkowej na podstawie krzywych ICP(t) daje wiarygodniejsze rezultaty.
Autorzy: Aleksandra SIDORCZUK, Magdalena KASPROWICZ

1. METODY OCENY DYNAMIKI KRĄŻENIA PŁYNU MóZGOWO-RDZENIOWEGO (CSF)

Właściwości kompensacyjne przestrzeni wewnątrzczaszkowej wpływają na warunki krążenia płynu mózgowo-rdzeniowego (CSF). Zmiana przynajmniej jednego ze składników objętościowych przestrzeni wewnątrzczaszkowej (krew w naczyniach mózgowych, tkanki mózgowe, CSF) powoduje wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego (ICP). W przypadku wodogłowia czynnikiem tym jest wzrost objętości CSF w przestrzeniach płynowych, co uwidacznia się m.in. poszerzeniem komór mózgowych.

Diagnostyczne testy dopełnieniowe stanowią uzupełnienie badań obrazowych w diagnozowaniu wodogłowia i dostarczają informacji o wartościach parametrów charakteryzujących mechanizmy kompensacji ciśnieniowo-objętościowej. W praktyce klinicznej stosuje się najczęściej dwa rodzaje testów: test infuzyjny i dostrzyknięcie bolusowe.



Test infuzyjny polega na podaniu ze stałym natężeniem (zwykle 1.5 ml/min) roztworu soli fizjologicznej do przestrzeni płynowych i rejestracji wzrostu ICP jako odpowiedzi na zewnętrzne wymuszenie. Pacjent przyjmuje pozycję kociego grzbietu (Rys. 1). Dostęp do przestrzeni płynowych następuje przez dwa nakłucia w okolicy lędźwiowej. Do jednej z igieł doprowadzona jest pompa infuzyjna, a do drugiej czujnik ciśnienia, który podłączony jest do wejścia pomiaru ciśnienia metodą inwazyjną w monitorze przyłóżkowym i dalej do rejestratora komputerowego. Test infuzyjny trwa od kilkunastu do kilkudziesięciu minut. Test zostaje przerwany, jeżeli zostanie przekroczona granica bezpieczeństwa wynosząca 40 mm Hg [3]. Dostrzyknięcie bolusowe polega na podaniu małej objętości (ok. 1–3 ml) roztworu soli fizjologicznej w czasie kilku sekund.