Odpowiedzialność społeczna przedsiębiorstw. Rzeczywistość czy mit?

Abstract

W referacie, autor podejmuje próbę ukazania ogólno pojętych instrumentów służących prowadzaniu przez przedsiębiorstwo działalności odpowiedzialnej społecznie, oraz stara się ukazać różnicę pomiędzy stosowaniem zasad etyki, często popartym działalnością działów PR a wdrażaniem strategii opartej na założeniach CSR - co stanowi tło do wniosków autora z badań literaturowych.
Autor: Maciej Malara

1. WSTĘP

Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstwa (ang. corporate responsibility) jako jedno z ważniejszych wyzwań globalizacji, definiowana jest jako zestaw zobowiązań organizacji do odnowy i umacniania społeczeństwa, w którym funkcjonuje. [3]

Za otoczenie organizacji uznaje się zaś to, co znajduje się na zewnątrz niej, poza jej granicami i oddziałuje na nią. [4]

Idea ta sięga początków XXw. jednak dopiero w latach pięćdziesiątych, H.R.Bowie stworzył podstawy modelu społecznie odpowiedzialnego przedsiębiorstwa.

W późniejszym czasie podejmowało ją coraz więcej przedsiębiorstw m. in. Lockheed Aircraft Corporation, której pracownicy J.Ansoff i R.Stewart stworzyli podstawy teorii interesariuszy (stakeholder theory) Znalazła ona również uznanie w oczach prezydenta J.F.Kennedy’ego, który w mowie inauguracyjnej powiedział: “Nie pytajcie, co Ameryka może dla was uczynić, pytajcie, co wy możecie zrobić dla Ameryki”.

Obecnie zaś nie tylko już teoretycy, ale także przeważająca większość przedsiębiorstw zdała sobie sprawę z faktu iż odpowiednie zaprojektowanie i wdrażanie strategii CSR jest już nie tyle dobrym sposobem na pomnożenie zysku, ale niekiedy warunkiem koniecznym konkurowania na coraz bardziej turbulentnych rynkach. Z praktycznego punktu widzenia społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstwa jest pojęciem obszernym, ponieważ obejmuje zobowiązania wobec bliższego i dalszego otoczenia instytucjonalnego organizacji, czyli tak zwanego elektoratu, to jest osobami i organizacjami bezpośrednio związanymi z zachowaniami danego podmiotu (inwestorzy, klienci wierzyciele, pracownicy, itp.)[1] ale także pozostającymi pod ich wpływem. Z prowadzonych wśród teoretyków i praktyków rozważań wynika, że obok zagadnień gospodarczych, przynoszących zyski przedsiębiorstwu - ważnym obszarem społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstwa, jest jego stosunek do otoczenia w którym ono funkcjonuje, a także do działań związanych z pomnażaniem, tak zwanego dobrobytu społecznego. Do przykładów takich działań można zaliczyć wszelkie akcje o charakterze charytatywnym i nakierowanym na wspieranie dobroczynności oraz wspierającym działalność stowarzyszeń i organizacji niekomercyjnych (ang. non profit organization), udzielanie mecenatu kulturze i sztuce oraz oświacie czy też sektorowi ochrony zdrowia. Stąd niemal sam nasuwa się wniosek, że prócz działań przedsiębiorstwa, służących poszukiwaniu źródeł zysków finansowych, może mieć ono duży wpływ na rozwiązywanie problemów o charakterze społecznym.