Struktura kapitałowa przedsiębiorstwa a jego wartość

Abstract

Rozpoczęcie i kontynuowanie działalności gospodarczej nie jest możliwe bez odpowiednich zasobów finansowych. Ich wykorzystanie wiąże się z powstaniem specyficznej struktury kapitałowej, która to może wpływać zarówno na bieżącą kondycję finansową przedsiębiorstwa jak i na jego wartość. Referat ten ma na celu przedstawić główne poglądy na temat wpływu struktury kapitałowej na wartość przedsiębiorstwa a także wskazać kierunki obecnie prowadzonych badań w tym zakresie.
Autor: Stanisław LEWIŃSKI VEL IWAŃSKI

1. KAPITAŁ, JEGO STRUKTURA A WARTOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTWA

Na początku należałoby przypomnieć, czym właściwie jest kapitał. Mianowicie kapitał w dosłownym rozumieniu tego słowa są to zasoby finansowe, określona suma pieniędzy, która została powierzona przedsiębiorstwu przez jego właścicieli i wierzycieli w celi finansowania jego działalności. Wybór odpowiedniego finansowania przedsiębiorstwa często przesądza o jego dalszym funkcjonowaniu bądź bankructwie. Dlatego też tak istotne są kierunki teorii finansów zajmujące się tym zagadnieniem. Można nawet powiedzieć, że szczególnie ważne są te badania, które dotyczą struktury kapitału. Wszakże wybór rodzaju finansowania dokonywany jest często wg kryterium struktury kapitału (rozumianej tu jako całość środków finansujących działalność gospodarczą [5]). W toku prowadzenia działalności gospodarczej istniejąca struktura kapitałowa ulega licznym modyfikacjom. Związane są one głównie z zwiększeniem zakresu działania, zmianami w jego warunkach a także mogą być spowodowane trudnościami finansowymi przedsiębiorstwa. Ze względu na tak istotne znaczenie struktury kapitałowej jej odpowiednie wyznaczenie staje się niejednokrotnie nadrzędnym celem kadr zarządzających i często przesądza o rodzaju wybieranego kapitału. Przy czym zarząd dąży do tego by tak „ustalona” struktura była optymalna dla danego przedsiębiorstwa. Gdyby jej osiągnięcie stało się możliwe, to dana „firma” ponosiłaby minimalne koszty wykorzystania kapitałów a tym samym wypracowywałaby maksymalny zysk. W tej sytuacji opierając wycenę przedsiębiorstwa na kapitalizacji zysku jego wartość powinna być także optymalna. W tym aspekcie pojawia się pytanie czy naprawdę można ustalić optymalną strukturę kapitału dla każdego przedsiębiorstwa i czy ma ona wpływ na jego wartość rynkową. Prace wielu autorów i ekonomistów zmierzały właśnie do uzyskania odpowiedzi na tak postawione pytanie. Mimo przeprowadzonych licznych badań nie uzyskano jeszcze jednoznacznej odpowiedzi i nadal istnieją rozbieżności co do zakresu wpływu struktury kapitałowej na wartość firmy. Pomimo tego, że obecnie panuje powszechny pogląd, że struktura kapitałowa istotnie wpływa na wartość przedsiębiorstwa, to jednak nie wypracowano do tej pory jednolitego modelu, który byłby powszechnie akceptowalny i w każdych warunkach „sprawdzalny”. Poniżej zostaną przedstawione główne teorie wpływu struktury kapitałowej na wartość przedsiębiorstwa a także wskazane będą kierunki obecnie prowadzonych badań w tym zakresie.