Topniki wodne w kontekście zielonej elektroniki

Abstract

Artykuł opisuje badania właściwości dziesięciu topników wodnych i jednego topnika odniesienia RF800 (na bazie alkoholu). Badania mają charakter referencyjny tzn. wartości uzyskane przez poszczególne topniki są normalizowane celem porównania każdego topnika z topnikiem odniesienia. Wszystkie znormalizowane wartości zostały naniesione na wykres radarowy co ułatwiło wybór najlepszego topnika.
Autorzy: Bartosz PŁATEK, Sebastian TESARSKI

1. WSTĘP

Pod pojęciem zielonej elektroniki kryją się wszystkie proekologiczne działania produkcyjne w przemyśle elektronicznym (dobór materiałów, wytwarzanie, handel, użytkowanie, serwis i utylizacja sprzętu bądź jego recykling) oraz uregulowania legislacyjne dotyczące ochrony środowiska naturalnego (dyrektywy UE WEEE (Waste Electrical and Electronic Equipment, dotyczy recyklingu sprzętu elektrycznego i elektronicznego) oraz RoHS ( Restriction on Hazardous Substances, dotyczy ograniczenia stosowania niebezpiecznych substancji w sprzęcie elektronicznym, w tym redukcji stosowania ołowiu)). Idealny produkt spełniający ideę zielonej elektroniki, to taki, do produkcji którego nie pobierane są surowce z środowiska oraz po jego eksploatacji w żaden sposób nie zanieczyszcza on środowiska naturalnego [1]. Dodatkowo ogranicza się emisję lotnych związków organicznych (ang.: Volatile Organic Compounds - VOC), które wchodzą w skład topników stosowanych podczas lutowania. W związku z tym, producenci sprzętu elektronicznego zastępują dotychczas stosowane topniki alkoholowe topnikami wodnymi (ang.: VOC–free flux) [2]. W tych ostatnich rozpuszczalnikiem jest woda, stosowana zamiast rozpuszczalnika alkoholowego (lotny związek organiczny). Powstała w ten sposób nowa klasa topników – topniki wodne, które używane są w technologii bezołowiowego lutowania na fali. Pomimo tego, że minęły już prawie dwa lata od wejścia w życie dyrektywy RoHS, technologia lutowania przy użyciu stopów bezołowiowych i topników wodnych nie jest jeszcze do końca opanowana. Istnieje zatem potrzeba prowadzenia badań nad odpowiednim dobraniem materiałów i tzw. okna technologicznego tak, aby proces generował jak najmniej błędów. W tym celu prowadzi się np. badania nad doborem topnika wodnego, przy zastosowaniu którego będzie powstawało najmniej błędów montażowych. Topniki uzyskano od producentów obecnych na polskim rynku. Każdego z nich poproszono o przesłanie ich zdaniem najlepszego topnika wodnego. Otrzymane topniki skodyfikowano nadając im numer, aby podczas testów nie sugerować się właściwościami z not katalogowych producenta.