Związki chelatujące stosowane w nawozach mikroelementowych

Abstract

W pracy przedstawiono charakterystykę związków kompleksujących, używanych w produkcji płynnych nawozów mikroelementowych. Biodegradacja tych związków czyli biochemiczny rozkład przy udziale mikroorganizmów jest więc podstawowym kryterium przy ich wyborze w produkcji nawozów. EDTA i DTPA (najczęściej stosowane związki w produkcji nawozów płynnych) odznaczają się słabą biodegradowalnością, a alternatywą dla nich może być łatwo rozkładalny [S,S]-EDDS.
Autorzy: Marta HUCULAK, Magdalena BOROWIEC, Krystyna HOFFMANN, Józef HOFFMANN

1. WPROWADZENIE

Nadrzędnym celem chemii rolnej jest optymalizacja nawożenia przy jednoczesnym przestrzeganiu zasad ochrony środowiska. Stosowanie środków chemicznych w produkcji rolniczej powinno być ograniczone do niezbędnego minimum. Podczas nawożenia dostarczane są roślinom przyswajalne formy składników pokarmowych, których ilość w miejscu ich występowania jest niedostateczna [6, 7].

Składnikami pokarmowymi nazywamy te pierwiastki, które biorą bezpośredni udział w procesach metabolicznych roślin, a ich obecność jest wymagana do rozwoju uprawy i wydania optymalnego plonu. Do niezbędnych pierwiastków, obok trzech podstawowych elementów substancji organicznej takich jak węgiel, wodór i tlen, należą mineralne składniki pokarmowe, które ze względu na stężenia, w jakich występują w roślinie, można podzielić na makro- i mikroelementy. Wśród makro- elementów wyróżnia się: N, P, K, S, Ca, Mg. Natomiast w niewielkiej tylko ilości rośliny potrzebują takich mikroelementów jak Fe, Zn, Cu, B, Mn, Mo, Cl, Ni [6, 7]. Zawartość mikroelementów w glebach jest bardzo zróżnicowana, ale nie określa możliwości wykorzystania ich przez rośliny, bowiem większość tych pierwiastków występuje w formie związanej, dla nich nieosiągalnej. Ważne jest zatem efektywne uzupełnianie istniejących niedoborów. Najskuteczniejszą formą likwidowania deficytu mikroskładników jest ich stosowanie w postaci mikronawozów [6, 7, 10, 11].